jump to navigation

Đích của thơ ca… 01.07.2007

Posted by linhnga in Trả lời phong vấn.
trackback

Tuyết NgaTUYẾT NGA 

Với tôi, thơ đang là một đối trọng đối với tính thực dụng của đời sống hiện đại. Thơ bảo tồn khả năng rung cảm, lưu giữ sự tinh tế và độ sâu lắng của tâm hồn con người trước dòng chảy của đời sống công nghiệp.


 –         PV: Là một nhà thơ , chị chờ đợi điều gì ở Ngày Thơ Việt
Nam?

 –         TN
: Chỉ cần là một  người yêu thơ thôi, tôi cũng đã rất vui mừng khi có một ngày được dành riêng cho thơ. Còn chờ đợi điều gì ư? Tôi không biết mình có quyền không khi mà chính tôi, một người làm thơ, lại chỉ mới đến dự  được một trong hai Ngày Thơ đã được tổ chức ? Một người bạn tôi nói rằng anh ấy mong muốn được nhìn thấy độc giả thực sự của thơ hôm nay.  

–         PV: Thực tế cho thấy, trong hai Ngày Thơ Việt Nam đã được tổ chức, người ta vẫn không thể ngã ngũ nội dung của nó, đó là ngày các nhà thơ tự tôn vinh hay là ngày để công chúng tôn vinh thơ. Nhận xét của chị? 
–         TN: Tại sao lại phải vạch vòi, rành rẽ như thế? Thơ được tôn vinh cũng có nghĩa là người làm thơ được tôn vinh. Phải chăng vì thế mà khi cùng công chúng tôn vinh thơ, nhà thơ dễ bị hiểu nhầm là tự tôn vinh mình?  

 –         PV: Cái đích cuối cùng của thơ, cũng giống như nhiều loại hình nghệ thuật khác, vẫn là công chúng như chị đã nói. Ngày Thơ Việt Nam cũng được coi là như một cơ hội để thơ đến gần công chúng hơn, chị nghĩ sao về điều này? 

–         TN: Lộ trình để thơ đến gần với bạn đọc là một lộ trình gian nan đầy ám ảnh đối với ngòi bút các nhà thơ, cách tổ chức một Ngày Thơ giúp được bao nhiêu chuyện ấy? Đọc thơ, trình diễn thơ, đem thơ đến các trường đại học, các địa chỉ văn hoá… như hai Ngày Thơ đã qua, theo tôi là những cố gắng rất đáng quý. Phải nhìn thấy nhau đã rồi mới tính chuyện xích lại gần nhau chứ (cười)  

 –         PV: Thơ Việt Nam nền rộng nhưng đỉnh lại thiếu. Rất khó khăn trong việc tìm các cá nhân nổi bật để tôn vinh. Chúng ta nên vui hay buồn trước thực tế này?

 –         TN: Cá nhân tôi thấy bình thường. Tôi coi trọng bản thân hiện thực, còn đánh giá hiện thực là chủ quan của mỗi cá nhân. Thơ vẫn không ngừng được sáng tạo, đó mới là điều quan trọng, còn “tìm các cá nhân nổi bật để tôn vinh” chỉ là việc làm của ai đó.  

 –         PV: So với trước đây, thơ dịch của các tác giả nước ngoài ở Việt Nam hiện nay không còn gợi được hứng thú của công chúng một cách rộng rãi nữa. Theo chị nguyên nhân của vấn đề này nằm ở đâu: do xu thế chung là bạn đọc thế giới không còn mặn mà với thơ nữa hay chúng ta kém về khâu chuyển tải, dịch thuật?

 –         TN: Đó là một thực tế bộc lộ rất nhiều nguyên nhân, nhưng theo tôi nguyên nhân cơ bản là hứng thú của công chúng đối với thơ nói chung, chứ không riêng thơ dịch, đã giảm.   

–         PV: Nhờ âm nhạc, nhiều bài thơ khi trở thành bài hát đã được nhiều độc giả biết tới hơn. Nhưng cách thể hiện truyền thống của thơ trước công chúng vẫn là đọc (lối ngâm thơ của các cụ ngày xưa hôm nay đã bị nhiều ý kiến cho là cổ rồi). Theo chị, ngoài những cách trình diện trên, còn có cách nào để thơ có thể trình diện trước công chúng tốt hơn, hay hơn, phong phú hơn?

 –         TN: Các nhà thơ đọc thơ của mình cho công chúng nghe, đọc một cách  “chuyên nghiệp”, đó là cách tốt nhất.  

 –         PV: Nhiều nhà thơ đang tự làm mất giá mình bằng tần số xuất hiện qúa nhiều. Sách in tràn lan, bài hay lẫn bài dở. Bạn đọc hôm nay lại cần những món ăn sạch, tinh, cao cấp. Phải chăng ở đây văn học của chúng ta đang thiếu đi những cặp mắt xanh như cụ Hoài Thanh và Hoài Chân xưa kia để có thể chọn lựa những tác phẩm hay của mỗi tác giả, cung cấp cho bạn đọc một sản phẩm chất lượng cao? 

–         TN: Cung cấp sản phẩm chất lượng cao là nhiệm vụ của người sản xuất và nhà cung cấp, không phải của nhà tư vấn. Hễ trên thị trường xuất hiện sản phẩm chất lượng cao thì dù hàng hoá có nhiều bao nhiêu, người tiêu dùng vẫn biết cách để có được, và rồi họ sẽ tự bảo nhau. Vai trò của tư vấn không mấy quyết định, mặc dù trong đời sống hiện đại tư vấn đã trở thành một dịch vụ hữu ích và được nhiều người ưa chuộng.   

–         PV: trong một xã hội phát triển, tính hữu ích luôn là một tiêu chí được đề cao ? Vậy theo chị, ta nên hiểu thế nào về tính hữu ích của thơ? 

–         TN: Câu hỏi của bạn nhắc tôi nhớ đến niềm tin của mình, rằng con người sẽ vẫn cần đến thơ cho dù cuộc sống có đi đến đâu. Người ta đã nói quá nhiều về chức năng, vai trò hay tính hữu ích như bạn vừa gọi, của thơ, tôi nghĩ không cần nhắc lại. Với tôi, thơ đang là một đối trọng đối với tính thực dụng của đời sống hiện đại. Thơ bảo tồn khả năng rung cảm, lưu giữ sự tinh tế và độ sâu lắng của tâm hồn con người trước dòng chảy của đời sống công nghiệp. Chừng nào những cung bậc tình cảm của con người còn ngân rung trong mỗi trái tim, chưa bị lập trình, chưa bị biến thành công nghệ, thì thơ còn có ích.   

 –         PV: Nhiều ý kiến cho rằng, các nhà thơ lớn, trường tồn với thời gian, phần nhiều là vì các tác phẩm của họ được sáng tạo ra từ những cảm hứng lớn, gắn liền với số phận dân tộc, thân phận con người. Các nhà thơ hôm nay, đặc biệt là các nhà thơ trẻ, dường như ít viết với nguồn cảm hứng lớn như vậy. Họ thường sa vào những điều cá nhân, riêng tư, vụn vặt… nên gương mặt, tầm vóc của họ cũng ít được công chúng hình dung rõ nét hơn. Điều này, chị nghĩ có chính xác không? 

–         TN: Những cảm hứng lớn gắn liền với số phận dân tộc, thân phận con người luôn tạo ra được những tác phẩm lớn, giàu sức sống, đó là điều không còn phải bàn cãi nữa. Tôi tin đó là khao khát của tất cả những người cầm bút. Tuy nhiên, mỗi giai đoạn lịch sử con người lại phải đối diện với những vấn đề khác nhau của đời sống xã hội. Tôi cho rằng không một vấn đề nào thuộc về con người lại không có tầm quan trọng. Đem đến một cái tôi cá thể đậm nét cũng là một đóng góp trên con đường chúng ta tự khám phá, làm phong phú và hoàn thiện bản thân mình.   

Văn nghệ công an, số 14, 1/2005 

 

Advertisements

Bình luận»

No comments yet — be the first.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: